Hvers vegna verða laufblöð rauð og gul á haustin?

Á haustin breytast litir í náttúrunni og laufblöð trjáa og runna verða skærgul, rauð og appelsínugul. Þetta gerist þegar plöntur hætta að framleiða græna litarefnið blaðgrænu, sem hefur lykilhlutverk í að fanga sólarorku og búa til fæðu fyrir plöntuna yfir sumarið. Þegar dregur úr sólarljósi og kólnar, fer blaðgrænan að brotna niður og hverfur smám saman úr blöðunum.

Þegar græni liturinn dofnar koma aðrir litir í ljós sem voru falnir undir yfirborðinu. Gulir og appelsínugulir litir stafa af litarefnum sem kallast karótín og eru alltaf til staðar í blöðunum, en sjást ekki fyrr en blaðgrænan hverfur. Rauðir litir myndast hins vegar þegar plöntan framleiðir sérstakt litarefni, andósýanín, sem gefur blöðunum rauðan eða fjólubláan blæ.

Á Íslandi má sjá haustlitina sérstaklega vel í lyngmóum þar sem bláberjalyng og fjalldrapi verða rauð og appelsínugul. Þessi litadýrð er merki um að plönturnar eru að undirbúa sig fyrir veturinn og spara orku.