Fálkinn – stærsti fálki heims og tákn íslenskrar náttúru

Fálkinn (Falco rusticolus) er stærsta tegund fálka í heiminum og einn af sjaldgæfari ránfuglum Íslands. Hann er þekktur fyrir mikla hraða og fimleika á flugi og veiðir yfirleitt einn, oftast rjúpu sem er hans aðalfæða. Fálkinn er alfriðaður hér á landi og Ísland ber mikla ábyrgð á vernd hans, enda er íslenski stofninn stór hluti af evrópska fálkastofninum.

Útlit fálkans er fjölbreytt, allt frá nær alhvítum fuglum til dökkgráa og brúngráa. Íslenskir fálkar eru oft gráleitir, en á hverju ári sjást stundum hvítir gestir frá Grænlandi. Fálkinn heldur sig að mestu á láglendi og á mörkum hálendis, en verpur í klettum og gljúfrum á óaðgengilegum stöðum. Hann er fáliður og heldur sig við heimaslóðir sínar allt árið ef næg fæða er til staðar.

Fálkinn hefur lengi verið sterkt tákn í íslenskri menningu og var meðal annars áður í skjaldarmerki Íslands. Nafn Fálkaorðunnar, einnar æðstu heiðursnafnbótar landsins, er einnig dregið af þessum glæsilega fugli.