Fjalldrapi – litadýrð heiðanna og lítil birkitré

Fjalldrapi, eða Betula nana, er lágvaxinn runni af birkiætt sem vex víða á íslenskum heiðum og í votlendi. Hann nær sjaldan yfir einn metra á hæð og er auðþekktur af litlum, kringlóttum laufblöðum sem eru dökkgræn að ofan. Haustlitir fjalldrapa eru sérstaklega áberandi, þegar laufblöðin fá rauða og appelsínugula tóna og prýða landslagið með litríkri dýrð.

Fjalldrapi lifir í nánu sambýli við ýmsar sveppategundir í gegnum svepprótarsamband og er mikilvægt hýsiltré fyrir ýmsar fléttur og sveppi. Á dauðum greinum hans má finna fjölbreyttar tegundir rotvera sem hjálpa til við niðurbrot og næringarrás náttúrunnar. Einnig er hann eina þekkta hýsilplanta hrísköngulóarinnar á Íslandi.

Þessi harðgerði runni hefur átt sér langa sögu í íslensku mannlífi, meðal annars sem tróð undir torfþök, því börkurinn er sérstaklega varanlegur og þolir vel rotnun.