Mynd: HermannSchachner, CC0, Wikimedia Commons
🌿 Jurt dagsins
Hvernig myndar hraungambri mjúka teppi á íslenskum hraunum?
Hraungambri · Racomitrium lanuginosum
Hraungambri, sem einnig er kallaður grámosi eða gamburmosi, er einn algengasti mosinn í íslenskri náttúru. Hann myndar þykk, mjúk og samfelld teppi yfir gömul hraun og steina, einkum þar sem úrkoma er mikil og raki í lofti. Á snjóléttum svæðum verður hann oft ráðandi í gróðurfari og er meðal fyrstu landnema á nýjum hraunum.
Hraungambri vex afar hægt, aðeins um 5–15 millimetrar á ári, og lengist aðallega á endanum á sprotunum. Þótt mosaplantan geti orðið allt að 20 sentímetra löng eru aðeins um 5 sentímetrar fremst á sprotanum lifandi; eldri hlutar deyja smám saman og nýir hliðarsprotar verða að sjálfstæðum plöntum.
Blöð hraungambra eru mjó og enda í áberandi löngum, hærðum oddi sem gefur mosanum ullar- eða dúkklædda ásýnd, sérstaklega þegar hann er þurr. Vegna hægs vaxtar er mikilvægt að ganga ekki á hraungambra eða rífa hann upp.
- Hvar og hvenær
- Hraungambra má sjá allt árið um kring á gömlum hraunum og steinum víða um land.
- Vissir þú?
- Það tekur hraungambra oft áratugi að mynda þau þykku mosateppi sem prýða íslensk hraun.
Textinn er skrifaður með gervigreind upp úr heimildum: Wikipedia á ensku (Racomitrium lanuginosum), Wikipedia á íslensku (Hraungambri). Sjáir þú villu, láttu okkur vita.