Æðarfuglinn – mjúkur sjóönd með langa sögu á Íslandi

Æðarfuglinn, eða æður, er stór og gildvaxin sjóönd sem heldur sig við strendur Íslands allt árið. Hann lifir aðallega á kræklingum, samlokum og öðrum lindýrum sem hann veiðir með því að kafa í grunnum sjó. Karlfuglinn, bliki, er auðþekktur með svartan og hvítan lit, en kvenfuglinn, kolla, er brúnn og felur sig vel í náttúrunni.

Æðarfuglinn er sérstakur fyrir það að hann fóðrar hreiður sitt með mjúkum dúni sem hún reitir af brjósti sér. Þegar ungarnir eru farnir af hreiðrinu safna bændur þessum dúni, og það hefur verið gert á sjálfbæran hátt um aldir. Æðardúnn er afar léttur og hlýr, og hefur verið notaður í sængur og kodda hér á landi um langan tíma.

Æðarfuglinn er einn mikilvægasti nytjafugl Íslands og hlunnindi af honum skipta miklu fyrir margar sveitaheimildir. Friðun og umhyggja fyrir fuglinum eru hluti af gömlum hefðum, og æðarvarp er víða vaktað af landeigendum til að tryggja vernd og sjálfbærar nytjar.