Hávellan – andin með langa stélið og óvenjulegu söngvana

Hávella er norðlæg kafönd sem auðvelt er að þekkja á löngu stélfjaðrunum karlfuglsins, sem standa oft skemmtilega út fyrir líkamann. Hún skipir um búning eftir árstíðum og er með fjölbreyttasta fjaðurham allra íslenskra fugla – dökkbrún á sumrin en ljós og hvít á veturna. Kvenfuglinn er fremur látlaus, án langra stélfjaðra og með minni litabreytingar.

Hávellan verpir helst við vötn og tjarnir víða um land, ekki síst á hálendinu, til dæmis við Mývatn. Á veturna halda margar hávellur sig úti á sjónum við strendur Íslands og mynda þar oft stórar hópa. Karlfuglarnir eru þekktir fyrir háværan og sérstakan söng, sem minnir á jóðl og heyrist oft langar leiðir yfir vatn eða haf.

Þessi andategund er mikilvægur hluti norðlægrar náttúru og er bæði útbreidd og algeng. Hún er sérlega aðlöguð köldum svæðum og lifir við norðurskautið allt árið.